Η σημερινή εκτόξευση των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας στη χονδρική αγορά έρχεται να προστεθεί στην άνοδο της τιμής του συνόλου των ενεργειακών προϊόντων ως αποτέλεσμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή, εντείνοντας τους φόβους για εμβάθυνση της ενεργειακής κρίσης
Η σημερινή εκτόξευση των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας στη χονδρική αγορά έρχεται να προστεθεί στην άνοδο της τιμής του συνόλου των ενεργειακών προϊόντων ως αποτέλεσμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή, εντείνοντας τους φόβους για εμβάθυνση της ενεργειακής κρίσης.
Πάντως οι ηγέτες των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν φαίνεται να ταρακουνιούνται ιδιαιτέρως, αφού ολοκληρώνοντας τη Σύνοδο Κορυφής την περασμένη εβδομάδα κάλεσαν την Κομισιόν να καταρτίσει «εργαλειοθήκη» προσωρινών μέτρων και συμφώνησαν να επανεξετάσουν την κρίση στην επόμενη Σύνοδο του Ιουνίου.
Όσο δε για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το μοναδικό δείγμα κάποιας ανησυχίας ήταν η επιστολή του Επιτρόπου Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν προς τις κυβερνήσεις των χωρών μελών, με την οποία προτρέπει να ξεκινήσουν την αναπλήρωση των αποθεμάτων νωρίς, και να το κάνουν αυτό σε μεγαλύτερο χρονικό εύρος «για να μετριάσουν την πίεση στις τιμές και να αποφύγουν μια έξαρση στο τέλος του καλοκαιριού».
Τα υπόγεια αποθέματα φυσικού αερίου της Ευρώπης στις 20 Μαρτίου κάλυπταν το 28,5% των διαθέσιμων αποθηκών, ενώ η πληρότητα των LNG terminals έφθανε στο 49,6%. Σε ότι αφορά την Ελλάδα η οποία ως γνωστόν δεν διαθέτει υπόγειες αποθήκες φυσικού αερίου η πληρότητα στο terminal της Ρεβυθούσας και στο FSRU της Αλεξανδρούπολης ήταν στο 70,3%.
Aύξηση της συμμετοχής φυσικού αερίου
Η αύξηση της συμμετοχής του φυσικού αερίου στο ενεργειακό μείγμα είχε ως αποτέλεσμα η χονδρική τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας να εκτοξευθεί στα 147,74 ευρώ/MWh με άνοδο 74,26% σε σχέση με την τιμή της Κυριακής (22/3) που παραδοσιακά είναι χαμηλότερη λόγω της περιορισμένης κατανάλωσης.
Το φυσικό αέριο συμμετέχει με ποσοστό 45,58% στο ενεργειακό μείγμα και ακολουθούν οι ΑΠΕ με ποσοστό 37,39%. Η συμμετοχή των μεγάλων υδροηλεκτρικών μονάδων της ΔΕΗ έχει πέσει σε μάλλον φυσιολογικά επίπεδα, δηλαδή στο 6,62% ενώ ο λιγνίτης συμμετέχει στην ηλεκτροπαραγωγή μόνο κατά 4,13%. Η υψηλότερη τιμή ανήλθε σε 281,69 ευρώ/MWh ξεπερνώντας κατά πολύ τα ανώτατα επίπεδα των πρόσφατων συνεδριάσεων, ενώ η κατώτατη τιμή διαμορφώθηκε στα 63,72 ευρώ/MWh.
Μπούμεραγκ οι εξαγωγές
Σημαντικές είναι και οι εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας για τις οποίες επιχαίρει ο υφυπουργός Ενέργειας Νίκος Τσάφος, αλλά λειτουργούν υπέρ των καταναλωτών των χωρών στις οποίες κατευθύνεται η ηλεκτρική ενέργεια και σε βάρος των Ελλήνων αφού παρά την αυξημένη παραγωγή των ΑΠΕ η τιμή κρατιέται σε υψηλά επίπεδα. Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με τους ευρωπαϊκούς κανόνες, η ενέργεια ρέει μεταξύ διασυνδεδεμένων αγορών, όπως η ελληνική με αυτή της Βουλγαρίας και της Ιταλίας, από τη φθηνότερη προς την ακριβότερη μειώνοντας τις διαφορές.
Έτσι η τιμή χονδρικής στην αγορά της Βουλγαρίας διαμορφώθηκε στα 151 ευρώ/MWh και της Ρουμανίας στα 155,42 ευρώ/MWh. Πάντως η άνοδος των τιμών του ηλεκτρισμού δεν είναι μόνο ελληνικό φαινόμενο, αφού στην Ουγγαρία η τιμή διαμορφώθηκε στα 159,38 ευρώ/MWh, στην Αυστρία στα 156 ευρώ/MWh, στη Γερμανία στα 141,91 ευρώ/MWh, στη Γαλλία στα 86,31 ευρώ/MWh, στην Ισπανία και την Πορτογαλία στα 33,81 ευρώ/MWh και στην Ιταλία που έχει και την υψηλότερη τιμή στην Ευρώπη στα 164,33 ευρώ/MWh.
Υπενθυμίζεται ότι η ηλεκτροπαραγωγή στην Ιταλία έχει πολύ μεγάλη εξάρτηση από το φυσικό αέριο, η τιμή του οποίου διαμορφώθηκε στα 59,3 ευρώ/MWh την περασμένη Παρασκευή στο ολλανδικό hub TTF και με αγωνία αναμένεται το άνοιγμα της αγοράς σήμερα. H τιμή του φυσικού αερίου TTF που είναι και η βάση υπολογισμού της τιμής για την ελληνική ηλεκτροπαραγωγή, έχει διπλασιαστεί από τις 27 Φεβρουαρίου όταν ξεκίνησε ο πόλεμος.
Τα καύσιμα
Την ίδια ώρα οι συνεχείς δηλώσεις των εμπλεκομένων στον πόλεμο τροφοδοτούν το ράλι τιμών στις διεθνείς αγορές πετρελαίου, με το brent να κινείται πλέον κοντά στα 107 δολάρια το βαρέλι, έχοντας αυξηθεί κατά σχεδόν 57% σε ένα μήνα και το αργό πετρέλαιο να βρίσκεται στα 98 δολάρια το βαρέλι με άνοδο άνω του 48% σε ένα μήνα.
Η άνοδος αυτή αποτυπώνεται ήδη στις τιμές της αντλίας στην ελληνική αγορά με τη βενζίνη και το πετρέλαιο κίνησης να πωλούνται πλέον σχεδόν στην ίδια τιμή και να έχουν ξεπεράσει τα 2 ευρώ/λίτρο σε πολλά πρατήρια της Αττικής, ενώ πάνω από 2 ευρώ/λίτρο ήταν την περασμένη εβδομάδα η μέση τιμή στα Δωδεκάνησα, τις Κυκλάδες, τη Λευκάδα και την Κρήτη.
Σύμφωνα με την τελευταία τιμοληψία του υπουργείου Ανάπτυξης, η μέση τιμή της αμόλυβδης 98 οκτανίων στο σύνολο της χώρας ήταν 1,977 ευρώ/λίτρο, από 1,75 ευρώ/λίτρο στις 27 Φεβρουαρίου ενώ η μέση τιμή του ντίζελ κίνησης ήταν στο 1,956 ευρώ/λίτρο, έναντι 1,565 ευρώ/λίτρο.
Το ντίζελ κίνησης
Η τιμή του ντίζελ κίνησης είναι αυτή που ανησυχεί περισσότερο την ελληνική κυβέρνηση λόγω της επίπτωσης της στις οδικές μεταφορές και κατ΄επέκταση στις τιμές όλων των προϊόντων. Χαρακτηριστική είναι σχετική δήλωση του υπουργού Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκου ο οποίο μίλησε για ένα πολύ κρίσιμο ζήτημα αφού το 55% των φορτηγών, χρησιμοποιεί νίζελ και η αύξηση της τιμής του επηρεάζει άμεσα το κόστος μεταφοράς και κατ' επέκταση τις τιμές των προϊόντων.
Μάλιστα ο κ. Θεοδωρικάκος χαρακτήρισε την τρέχουσα κρίση ως τη χειρότερη και δυσκολότερη απ' όσες έχει αντιμετωπίσει η κυβέρνηση από το 2019. Εκτίμηση στην οποία φαίνεται να συμφωνεί και ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ο οποίος στη χθεσινή ανάρτηση του εμφανίστηκε εξαιρετικά ανήσυχος για τις εξελίξεις στο πολεμικό μέτωπο της Μέσης Ανατολής, δηλώνοντας ότι «Η Ευρώπη πρέπει να είναι και έτοιμη – να έχουμε έναν σαφή και εφαρμόσιμο οδικό χάρτη σε περίπτωση που δεχτεί επίθεση ευρωπαϊκό έδαφος».
Σε ότι αφορά δε τις οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου ο κ. Μητσοτάκης υποστηρίζει πως η ενεργειακή κρίση πρέπει να αντιμετωπιστεί σε εθνικό αλλά και ευρωπαϊκό επίπεδο σημειώνοντας ότι «η Ευρώπη οφείλει να διαθέτει μια συγκεκριμένη εργαλειοθήκη, ικανή να προσφέρει προσωρινή και στοχευμένη στήριξη σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις».
Παρόλα αυτά η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν φαίνεται καθόλου έτοιμη να επιτρέψει τη λήψη μέτρων από τις κυβερνήσεις χωρίς δημοσιονομικές επιπτώσεις.
Είναι ενδεικτικό ότι η Σύνοδος Κορυφής της προηγούμενης εβδομάδας έληξε χωρίς οι 27 ηγέτες να καταλήξουν σε συγκεκριμένες και άμεσες αποφάσεις για την ανακούφιση πολιτών και επιχειρήσεων. Αντί για δεσμευτικά μέτρα, μετέθεσαν την ευθύνη στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ζητώντας την κατάθεση προτάσεων και μιας «εργαλειοθήκης» πιθανών παρεμβάσεων το προσεχές διάστημα και θα ξανασυναντηθούν τον Ιούνιο για να επανεξετάσουν την κατάσταση.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον η ελληνική κυβέρνηση προετοιμάζει μέτρα παρέμβασης τα οποία θα απλώσει σταδιακά, αλλά επί του παρόντος περιμένει τις κινήσεις που θα γίνουν σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
www.bankingnews.gr
Πάντως οι ηγέτες των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν φαίνεται να ταρακουνιούνται ιδιαιτέρως, αφού ολοκληρώνοντας τη Σύνοδο Κορυφής την περασμένη εβδομάδα κάλεσαν την Κομισιόν να καταρτίσει «εργαλειοθήκη» προσωρινών μέτρων και συμφώνησαν να επανεξετάσουν την κρίση στην επόμενη Σύνοδο του Ιουνίου.
Όσο δε για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το μοναδικό δείγμα κάποιας ανησυχίας ήταν η επιστολή του Επιτρόπου Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν προς τις κυβερνήσεις των χωρών μελών, με την οποία προτρέπει να ξεκινήσουν την αναπλήρωση των αποθεμάτων νωρίς, και να το κάνουν αυτό σε μεγαλύτερο χρονικό εύρος «για να μετριάσουν την πίεση στις τιμές και να αποφύγουν μια έξαρση στο τέλος του καλοκαιριού».
Τα υπόγεια αποθέματα φυσικού αερίου της Ευρώπης στις 20 Μαρτίου κάλυπταν το 28,5% των διαθέσιμων αποθηκών, ενώ η πληρότητα των LNG terminals έφθανε στο 49,6%. Σε ότι αφορά την Ελλάδα η οποία ως γνωστόν δεν διαθέτει υπόγειες αποθήκες φυσικού αερίου η πληρότητα στο terminal της Ρεβυθούσας και στο FSRU της Αλεξανδρούπολης ήταν στο 70,3%.
Aύξηση της συμμετοχής φυσικού αερίου
Η αύξηση της συμμετοχής του φυσικού αερίου στο ενεργειακό μείγμα είχε ως αποτέλεσμα η χονδρική τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας να εκτοξευθεί στα 147,74 ευρώ/MWh με άνοδο 74,26% σε σχέση με την τιμή της Κυριακής (22/3) που παραδοσιακά είναι χαμηλότερη λόγω της περιορισμένης κατανάλωσης.
Το φυσικό αέριο συμμετέχει με ποσοστό 45,58% στο ενεργειακό μείγμα και ακολουθούν οι ΑΠΕ με ποσοστό 37,39%. Η συμμετοχή των μεγάλων υδροηλεκτρικών μονάδων της ΔΕΗ έχει πέσει σε μάλλον φυσιολογικά επίπεδα, δηλαδή στο 6,62% ενώ ο λιγνίτης συμμετέχει στην ηλεκτροπαραγωγή μόνο κατά 4,13%. Η υψηλότερη τιμή ανήλθε σε 281,69 ευρώ/MWh ξεπερνώντας κατά πολύ τα ανώτατα επίπεδα των πρόσφατων συνεδριάσεων, ενώ η κατώτατη τιμή διαμορφώθηκε στα 63,72 ευρώ/MWh.
Μπούμεραγκ οι εξαγωγές
Σημαντικές είναι και οι εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας για τις οποίες επιχαίρει ο υφυπουργός Ενέργειας Νίκος Τσάφος, αλλά λειτουργούν υπέρ των καταναλωτών των χωρών στις οποίες κατευθύνεται η ηλεκτρική ενέργεια και σε βάρος των Ελλήνων αφού παρά την αυξημένη παραγωγή των ΑΠΕ η τιμή κρατιέται σε υψηλά επίπεδα. Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με τους ευρωπαϊκούς κανόνες, η ενέργεια ρέει μεταξύ διασυνδεδεμένων αγορών, όπως η ελληνική με αυτή της Βουλγαρίας και της Ιταλίας, από τη φθηνότερη προς την ακριβότερη μειώνοντας τις διαφορές.
Έτσι η τιμή χονδρικής στην αγορά της Βουλγαρίας διαμορφώθηκε στα 151 ευρώ/MWh και της Ρουμανίας στα 155,42 ευρώ/MWh. Πάντως η άνοδος των τιμών του ηλεκτρισμού δεν είναι μόνο ελληνικό φαινόμενο, αφού στην Ουγγαρία η τιμή διαμορφώθηκε στα 159,38 ευρώ/MWh, στην Αυστρία στα 156 ευρώ/MWh, στη Γερμανία στα 141,91 ευρώ/MWh, στη Γαλλία στα 86,31 ευρώ/MWh, στην Ισπανία και την Πορτογαλία στα 33,81 ευρώ/MWh και στην Ιταλία που έχει και την υψηλότερη τιμή στην Ευρώπη στα 164,33 ευρώ/MWh.
Υπενθυμίζεται ότι η ηλεκτροπαραγωγή στην Ιταλία έχει πολύ μεγάλη εξάρτηση από το φυσικό αέριο, η τιμή του οποίου διαμορφώθηκε στα 59,3 ευρώ/MWh την περασμένη Παρασκευή στο ολλανδικό hub TTF και με αγωνία αναμένεται το άνοιγμα της αγοράς σήμερα. H τιμή του φυσικού αερίου TTF που είναι και η βάση υπολογισμού της τιμής για την ελληνική ηλεκτροπαραγωγή, έχει διπλασιαστεί από τις 27 Φεβρουαρίου όταν ξεκίνησε ο πόλεμος.
Τα καύσιμα
Την ίδια ώρα οι συνεχείς δηλώσεις των εμπλεκομένων στον πόλεμο τροφοδοτούν το ράλι τιμών στις διεθνείς αγορές πετρελαίου, με το brent να κινείται πλέον κοντά στα 107 δολάρια το βαρέλι, έχοντας αυξηθεί κατά σχεδόν 57% σε ένα μήνα και το αργό πετρέλαιο να βρίσκεται στα 98 δολάρια το βαρέλι με άνοδο άνω του 48% σε ένα μήνα.
Η άνοδος αυτή αποτυπώνεται ήδη στις τιμές της αντλίας στην ελληνική αγορά με τη βενζίνη και το πετρέλαιο κίνησης να πωλούνται πλέον σχεδόν στην ίδια τιμή και να έχουν ξεπεράσει τα 2 ευρώ/λίτρο σε πολλά πρατήρια της Αττικής, ενώ πάνω από 2 ευρώ/λίτρο ήταν την περασμένη εβδομάδα η μέση τιμή στα Δωδεκάνησα, τις Κυκλάδες, τη Λευκάδα και την Κρήτη.
Σύμφωνα με την τελευταία τιμοληψία του υπουργείου Ανάπτυξης, η μέση τιμή της αμόλυβδης 98 οκτανίων στο σύνολο της χώρας ήταν 1,977 ευρώ/λίτρο, από 1,75 ευρώ/λίτρο στις 27 Φεβρουαρίου ενώ η μέση τιμή του ντίζελ κίνησης ήταν στο 1,956 ευρώ/λίτρο, έναντι 1,565 ευρώ/λίτρο.
Το ντίζελ κίνησης
Η τιμή του ντίζελ κίνησης είναι αυτή που ανησυχεί περισσότερο την ελληνική κυβέρνηση λόγω της επίπτωσης της στις οδικές μεταφορές και κατ΄επέκταση στις τιμές όλων των προϊόντων. Χαρακτηριστική είναι σχετική δήλωση του υπουργού Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκου ο οποίο μίλησε για ένα πολύ κρίσιμο ζήτημα αφού το 55% των φορτηγών, χρησιμοποιεί νίζελ και η αύξηση της τιμής του επηρεάζει άμεσα το κόστος μεταφοράς και κατ' επέκταση τις τιμές των προϊόντων.
Μάλιστα ο κ. Θεοδωρικάκος χαρακτήρισε την τρέχουσα κρίση ως τη χειρότερη και δυσκολότερη απ' όσες έχει αντιμετωπίσει η κυβέρνηση από το 2019. Εκτίμηση στην οποία φαίνεται να συμφωνεί και ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ο οποίος στη χθεσινή ανάρτηση του εμφανίστηκε εξαιρετικά ανήσυχος για τις εξελίξεις στο πολεμικό μέτωπο της Μέσης Ανατολής, δηλώνοντας ότι «Η Ευρώπη πρέπει να είναι και έτοιμη – να έχουμε έναν σαφή και εφαρμόσιμο οδικό χάρτη σε περίπτωση που δεχτεί επίθεση ευρωπαϊκό έδαφος».
Σε ότι αφορά δε τις οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου ο κ. Μητσοτάκης υποστηρίζει πως η ενεργειακή κρίση πρέπει να αντιμετωπιστεί σε εθνικό αλλά και ευρωπαϊκό επίπεδο σημειώνοντας ότι «η Ευρώπη οφείλει να διαθέτει μια συγκεκριμένη εργαλειοθήκη, ικανή να προσφέρει προσωρινή και στοχευμένη στήριξη σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις».
Παρόλα αυτά η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν φαίνεται καθόλου έτοιμη να επιτρέψει τη λήψη μέτρων από τις κυβερνήσεις χωρίς δημοσιονομικές επιπτώσεις.
Είναι ενδεικτικό ότι η Σύνοδος Κορυφής της προηγούμενης εβδομάδας έληξε χωρίς οι 27 ηγέτες να καταλήξουν σε συγκεκριμένες και άμεσες αποφάσεις για την ανακούφιση πολιτών και επιχειρήσεων. Αντί για δεσμευτικά μέτρα, μετέθεσαν την ευθύνη στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ζητώντας την κατάθεση προτάσεων και μιας «εργαλειοθήκης» πιθανών παρεμβάσεων το προσεχές διάστημα και θα ξανασυναντηθούν τον Ιούνιο για να επανεξετάσουν την κατάσταση.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον η ελληνική κυβέρνηση προετοιμάζει μέτρα παρέμβασης τα οποία θα απλώσει σταδιακά, αλλά επί του παρόντος περιμένει τις κινήσεις που θα γίνουν σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών